معرفی مجموعه
گروه فولاد فراطرح مجموعهای چندشرکتی در زنجیره ارزش فولاد است که فعالیتهای آن از بازرگانی مواد اولیه تا تولید و فروش محصولات نهایی را در بر میگیرد. ساختار عملیاتی این گروه به دلیل ماهیت صنعت فولاد، ترکیبی از عملیات تولیدی، فروش بورسی، فروش مستقیم، نگهداری کالا در انبارهای اجارهای و همکاری کارمزدی با کارخانههای نورد است.
پیش از استقرار Microsoft Dynamics 365 Business Central، فرآیندهای عملیاتی مجموعه ترکیبی از سیستمهای جزیرهای و عملیات دستی بودند. با افزایش حجم معاملات و پیچیدگی مدلهای فروش، نیاز به یک سیستم ERP یکپارچه برای کنترل عملیات مالی، فروش و انبار بیش از پیش احساس شد.
مدیریت موجودی در انبارهای اجارهای
یکی از چالشهای اصلی پروژه، مدل رایج انبارداری در بازار فولاد بود. برخلاف بسیاری از صنایع که کالا در انبارهای متعلق به شرکت نگهداری میشود، بخش قابل توجهی از موجودی فراطرح در انبارهای عمومی یا اجارهای نگهداری میشد. در این مدل، هنگام تحویل کالا شماره حواله توسط انبار صادر میشود و هر انبار برای هر شرکت بازهای مشخص از شمارهها را در اختیار دارد.
برای پوشش این فرآیند در ERP، قابلیت Item Tracking در Business Central توسعه داده شد تا تخصیص شماره حواله به صورت سیستمی مدیریت شود و امکان رهگیری کامل عملیات تحویل فراهم گردد.
قابلیتهای پیادهسازی شده در این بخش شامل موارد زیر بود:
• تعریف بازه شماره حواله برای هر انبار
• ذخیره آخرین شماره مصرفشده در هر Location
• تخصیص خودکار شماره هنگام ثبت حواله فروش
• جلوگیری از تکرار یا تخصیص خارج از محدوده شمارهها
این توسعه باعث شد فرآیند تحویل کالا از انبارهای سنتی نیز در چارچوب کنترلشده ERP قرار گیرد.
مکانیزاسیون فرآیند قیمتگذاری
در بازار فولاد قیمت محصولات تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند شرایط بازار، نوع محصول، حجم معامله و سیاستهای فروش شرکت قرار دارد. پیش از پیادهسازی ERP، بخش زیادی از فرآیند صدور پیشفاکتور وابسته به تجربه کارشناسان فروش بود و قواعد قیمتگذاری به صورت ضمنی در ذهن افراد وجود داشت.
در این پروژه، این قواعد تحلیل و در قالب یک مدل سیستمی در ERP پیادهسازی شد تا صدور پیشفاکتور به فرآیندی استاندارد و قابل کنترل تبدیل شود.
ویژگیهای این موتور قیمتگذاری شامل موارد زیر بود:
• تعریف قواعد قیمتگذاری بر اساس نوع محصول
• اعمال شرایط خاص مشتریان در محاسبه قیمت
• امکان اعمال سیاستهای فروش دورهای
• تولید خودکار پیشفاکتور مطابق با قواعد تعریفشده
این تغییر باعث شد وابستگی سازمان به افراد کلیدی کاهش یافته و فرآیند فروش مقیاسپذیر شود.
مدیریت فروش در بورس کالا
یکی از پیچیدهترین بخشهای عملیات فراطرح مربوط به فروش در بورس کالا بود. در معاملات بورسی، شرکت در ابتدا با یک سفارش دقیق مواجه نیست، بلکه یک تعهد فروش تناژی در قالب سبد کالا ثبت میشود. تحویل این تعهد ممکن است در چندین مرحله انجام شود و تسویه مالی آن نیز اغلب از طریق کارگزاری صورت میگیرد.
برای مدیریت این فرآیند، ساختاری در ERP طراحی شد که امکان ثبت تعهدات فروش بورسی و کنترل تحویلهای مرحلهای را فراهم میکند. در این ساختار هر معامله بورسی به عنوان یک تعهد پایه در سیستم ثبت میشود و حوالههای حمل بر اساس آن صادر میگردند.
قابلیتهای کلیدی این بخش شامل موارد زیر است:
• ثبت معامله بورسی به عنوان تعهد فروش تناژی
• امکان صدور چندین حواله حمل از یک معامله
• کنترل مانده تناژ قابل تحویل
• ثبت ارتباط مالی با کارگزاری
• مدیریت اسناد LC و تنزیل اسناد
این طراحی امکان مدیریت کامل معاملات بورسی را در بستر ERP فراهم کرد.
مدیریت تولید کارمزدی و موجودی امانی
در بخشی از عملیات این گروه، شمش فولادی خریداری شده و برای تبدیل به میلگرد در اختیار کارخانههای تولیدی قرار میگیرد. در برخی موارد نیز مواد اولیه به صورت امانی در کارخانه نگهداری میشود تا پس از فروش محصول نهایی تسویه حساب انجام شود.
برای پوشش این مدل عملیاتی، سیستمی طراحی شد که امکان رهگیری دقیق مواد اولیه، فرآیند تبدیل و تسویه مالی را فراهم میکند.
ویژگیهای این ماژول شامل موارد زیر است:
• ثبت موجودی امانی در کارخانههای طرف قرارداد
• رهگیری مواد اولیه تحویل داده شده برای تولید
• ثبت فرآیند تبدیل مواد اولیه به محصول نهایی
• تسویه مالی پس از فروش محصولات
این قابلیت باعث افزایش شفافیت مالی و عملیاتی در همکاری با کارخانهها شد.
طراحی پورتال مشتریان
با توجه به اینکه تحویل سفارشهای بورسی ممکن است طی چندین ماه انجام شود، مشتریان نیاز داشتند بتوانند وضعیت سفارشهای خود را به صورت شفاف مشاهده کنند.
برای این منظور یک پورتال مشتریان طراحی شد که اطلاعات آن مستقیماً از ERP تأمین میشود. این پورتال در یک Instance مجزا از Business Central پیادهسازی شد تا بار پردازشی آن بر سیستم اصلی تأثیر نگذارد.
در این پورتال مشتریان میتوانند:
• وضعیت سفارشهای خود را مشاهده کنند
• مانده تناژ قابل تحویل را بررسی کنند
• حوالههای صادر شده را مشاهده کنند
• وضعیت مالی حساب خود را پیگیری کنند
یکپارچهسازی با سیستمهای بیرونی
در این پروژه Business Central با چندین سامانه بیرونی نیز یکپارچه شد تا بخشی از عملیات سازمان به صورت خودکار انجام شود.
این یکپارچهسازیها شامل موارد زیر بود:
• دریافت اطلاعات بارنامه از طریق API و ثبت خودکار هزینه حمل
• مغایرتگیری بانکی با استفاده از فایلهای تراکنش بانک
• ارسال اطلاعات فروش به سامانه مودیان مالیاتی
• تهیه اطلاعات مورد نیاز سامانه جامع تجارت
• انتقال بخشی از اطلاعات مالی به سیستم سپیدار
• یکپارچگی با سیستم VOIP برای نمایش اطلاعات مشتری هنگام تماس
• اتصال به پنل پیامکی برای ارسال اعلانهای سیستمی
نتایج پروژه
پیادهسازی Business Central در گروه فولاد فراطرح باعث شد بسیاری از فرآیندهای عملیاتی که پیشتر به صورت دستی یا خارج از سیستم انجام میشدند، در یک بستر یکپارچه مدیریت شوند.
از مهمترین نتایج این پروژه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• افزایش شفافیت در مدیریت تعهدات فروش بورسی
• کنترل دقیق تحویل کالا از انبارهای اجارهای
• کاهش خطای انسانی در فرآیندهای فروش و حمل
• مکانیزه شدن تسویههای مالی مرتبط با حمل و کارگزاری
• فراهم شدن دسترسی مستقیم مشتریان به اطلاعات سفارشها
• یکپارچهسازی ERP با سامانههای قانونی و مالی کشور
این پروژه زیرساختی پایدار برای مدیریت عملیات پیچیده صنعت فولاد در بستر Microsoft Dynamics 365 Business Central فراهم کرد.
